بلاگ
WebP یا AVIF در وردپرس؛ کدام فرمت برای سئو و سرعت سایت بهتر است؟
تصویر معمولاً سنگینترین بخش هر صفحه است و مستقیم روی سرعت لود و تجربه کاربر اثر میگذارد. گوگل سرعت را از طریق Core Web Vitals، بهویژه معیار LCP، میسنجد. انتخاب فرمت تصویر یکی از سادهترین راههای بهبود این معیارهاست. در این مقاله WebP و AVIF را از نظر حجم، کیفیت، سازگاری و بار سرور مقایسه میکنیم و بهترین تنظیم برای وردپرس را بررسی میکنیم.
WebP چیست؟
WebP را گوگل معرفی کرده است. این فرمت هم فشردهسازی با افت کیفیت (Lossy) و هم بدون افت (Lossless) را پشتیبانی میکند و از شفافیت و انیمیشن هم پشتیبانی میکند. حجم فایل WebP معمولاً ۲۵ تا ۳۴ درصد کمتر از JPEG با کیفیت مشابه است. وردپرس از نسخه ۵.۸ آپلود WebP را پشتیبانی میکند و تقریباً همه مرورگرهای فعلی آن را نمایش میدهند.
AVIF چیست؟
AVIF بر پایه کدک ویدیویی AV1 ساخته شده و فرمت جدیدتری است. حجم آن حدود ۵۰ درصد کمتر از JPEG و معمولاً ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از WebP است. در فشردهسازی بالا، گرادیانها و جزئیات ظریف را بهتر حفظ میکند و از رنگ HDR و شفافیت هم پشتیبانی میکند. وردپرس از نسخه ۶.۵ آپلود AVIF را پشتیبانی میکند.
مقایسه WebP و AVIF
| معیار | WebP | AVIF |
|---|---|---|
| حجم نسبت به JPEG | ۲۵ تا ۳۴٪ کمتر | حدود ۵۰٪ کمتر |
| حجم نسبت به WebP | مبنا | ۲۰ تا ۳۰٪ کمتر |
| کیفیت در فشردهسازی بالا | خوب | بهتر |
| پشتیبانی مرورگرها | تقریباً کامل | اکثر مرورگرهای مدرن |
| سرعت تبدیل | سریع | کندتر |
| فشار روی سرور | کم | بیشتر |
| شروع پشتیبانی وردپرس | نسخه ۵.۸ | نسخه ۶.۵ |
تأثیر فرمت تصویر بر سئو
گوگل فرمت تصویر را بهتنهایی فاکتور رتبهبندی نمیداند. تأثیر فرمت از مسیر سرعت میآید. تصویر کمحجمتر یعنی LCP کوتاهتر، مصرف پهنای باند کمتر و تجربه بهتر در موبایل. هر دو فرمت از این نظر مفیدند، ولی AVIF بهدلیل حجم کمتر، در صفحاتی که تصویر شاخص بزرگ دارند اثر بیشتری روی LCP دارد. درباره این معیار در مقاله Core Web Vitals چیست؟ بیشتر توضیح دادهایم و بهینهسازی تصاویر بخشی از سئو تکنیکال است.

محدودیتهای AVIF
AVIF سه محدودیت دارد:
- پردازش سنگینتر: تبدیل تصاویر به AVIF زمان و منابع بیشتری مصرف میکند. روی هاست اشتراکی ضعیف یا سایتی با هزاران تصویر، تبدیل گروهی میتواند سرور را کند کند.
- نیاز به پشتیبانی سرور: آپلود AVIF در وردپرس به کتابخانههای پردازش تصویر (Imagick یا GD) با پشتیبانی AVIF روی سرور نیاز دارد. اگر هاست پشتیبانی نکند، آپلود با خطا مواجه میشود.
- سازگاری کمی کمتر: مرورگرهای قدیمی AVIF را نمایش نمیدهند، پس باید جایگزین (Fallback) در نظر گرفت.
WebP این مشکلات را ندارد؛ سرعت تبدیلش بالاست، پشتیبانیاش گسترده است و تقریباً روی هر هاستی کار میکند.
بهترین روش در وردپرس
برای بیشتر سایتها بهترین انتخاب سرو AVIF همراه با WebP بهعنوان جایگزین است. مرورگر از فرمت جدیدتر استفاده میکند و اگر پشتیبانی نکرد، به WebP و در نهایت JPEG برمیگردد. این کار با تگ <picture> یا قوانین سرور انجام میشود. افزونههایی مانند ShortPixel، Imagify و EWWW Image Optimizer این تبدیل و سرو خودکار را انجام میدهند.
اگر هاست ضعیف است، تعداد تصاویر زیاد است یا نمیخواهید پیچیدگی فنی اضافه کنید، WebP بهتنهایی انتخاب امن و کافی است. اگر سایت محتوایی با تصاویر بزرگ دارید و سرور قوی است، AVIF اثر محسوستری دارد.
نکات تکمیلی بهینهسازی تصاویر
انتخاب فرمت بهتنهایی کافی نیست. این موارد را هم رعایت کنید:
- ابعاد تصویر را متناسب با محل نمایش تنظیم کنید و تصویر ۳۰۰۰ پیکسلی را در کادر ۸۰۰ پیکسلی قرار ندهید.
- کیفیت AVIF را حدود ۵۰ تا ۶۵ و WebP را حدود ۷۵ تا ۸۵ تنظیم کنید و نتیجه را با چشم بررسی کنید.
- تصویر شاخص بالای صفحه که عنصر LCP است را Lazy Load نکنید و به آن
fetchpriority="high"بدهید. - برای بقیه تصاویر، Lazy Load را فعال نگه دارید.
- ویژگیهای
widthوheightرا تعریف کنید تا از تغییر چیدمان (CLS) جلوگیری شود. - متن Alt توصیفی و مرتبط بنویسید و نام فایل را معنادار انتخاب کنید.
- بعد از تغییر، سرعت را با PageSpeed Insights و گزارش Core Web Vitals در Search Console بسنجید.
سؤالات متداول
آیا AVIF رتبه سایت را مستقیم بالا میبرد؟
خیر. تأثیر آن غیرمستقیم و از طریق بهبود سرعت و LCP است.
آیا باید تصاویر قدیمی را تبدیل کنم؟
بله، بهخصوص تصاویر پرحجم صفحات مهم. تبدیل را مرحلهای انجام دهید و از تصاویر اصلی نسخه پشتیبان نگه دارید.
آیا WebP هنوز انتخاب خوبی است؟
بله. برای سایتهایی که منابع سرور محدود دارند یا سازگاری حداکثری میخواهند، همچنان انتخاب مناسبی است.
جمعبندی
AVIF حجم کمتر و کیفیت بهتر میدهد و WebP سازگاری بیشتر و پردازش سبکتر دارد. بهترین ترکیب برای اغلب سایتهای وردپرسی، سرو AVIF با WebP بهعنوان جایگزین است. اگر منابع سرور محدود است، با WebP شروع کنید و بعد از اطمینان از پایداری سایت، AVIF را اضافه کنید.